Claude ile “röportaj”

Bernie Sanders’ın, Anthropic’in Claude yapay zekâ modeliyle yaptığı videoyu gördünüz mü? Videoda Claude’a doğrudan sorular soruyor. Özellikle “sen ve senin gibi yapay zekâ modelleri insanların gizliliğini ihlal ediyor mu?” sorusu dikkat çekici. Claude’un verdiği cevaplar ise oldukça çarpıcı — hatta yer yer rahatsız edici.

Neden rahatsız edici?

Claude, şirketlerin kullanıcı verilerini çoğu zaman açık ve bilinçli bir rıza olmadan topladığını söylüyor. Bu verilerin ise manipülatif reklamcılık ve siyasi mikro hedefleme için kullanıldığını ifade ediyor. Yani sadece ne satın alacağımız değil, ne düşüneceğimiz ve nasıl davranacağımız da bu sistemler tarafından şekillendirilebiliyor.

Claude’a göre mesele bununla da sınırlı değil. Yapay zekâ, insanları detaylı şekilde analiz ederek “istismar edilebilir profillere” ayırıyor. Herkese farklı içerikler sunulması, ortak bir gerçeklik algısını zayıflatıyor. Eskiden üzerinde uzlaşabildiğimiz bazı temel gerçekler varken, bugün herkes kendi bilgi balonunun içinde yaşıyor. Bu da toplumsal bölünmeyi derinleştiriyor ve demokrasinin temelini sarsıyor.

Bir diğer önemli nokta ise düzenleme meselesi. Claude, teknoloji devlerinin güçlü lobi faaliyetleri nedeniyle ciddi yasal düzenlemelerin hayata geçirilemediğini söylüyor. Yani sistemin kendisi, kendisini sınırlayacak mekanizmaların oluşmasını da zorlaştırıyor.

Peki bu veri meselesi tam olarak nasıl işliyor? Claude’un anlattığına göre şirketler; arama geçmişimizden konum bilgilerimize, satın aldıklarımızdan bir sayfada ne kadar süre kaldığımıza kadar her detayı topluyor. Bu verilerle son derece ayrıntılı kullanıcı profilleri oluşturuluyor. Çoğu insan ise hizmet şartlarını okumadan “kabul et” diyerek bu sürecin bir parçası haline geliyor.

Sonuçta ortaya çıkan tablo şu: Bu veriler aslında ekonomik bir değer taşıyor ve para kazanmak için kullanılıyor. Yapay zekâ sistemleri, bizi analiz ederek ne satın alacağımızı tahmin ediyor ve buna göre içerikler ve reklamlar sunuyor. Böylece dikkatimiz, davranışlarımız ve hatta tercihlerimiz alınıp satılabilen birer ürüne dönüşüyor.